Deniz Berktay ile kuzeyden notlar: ‘NATO: Rusya’yı yenen, biziz’

Stoltenberg, Ukrayna askerlerini övmekle birlikte Rusya karşısındaki bu muvaffakiyetlerin yalnızca Ukrayna askerlerinin kahramanlığının sonucunda değil, NATO üyesi ülkelerin Ukrayna’ya pek çok alanda sunduğu “Benzeri görülmemiş desteğin” de sonucu olduğunu söyledi. Batılılar, devam eden savaşın aslında bir Rusya-Batı savaşı olduğunu giderek daha açık söylüyor.

Ukrayna Devlet Lideri Zelenski de CNN’e verdiği demeçte, ABD olmadan Ukrayna’nın Rusya’yı yenmesinin mümkün olmadığını söyledi. Lakin ABD’nin Ukrayna’ya takviyesi sürse de şimdiki yoğunlukta sürüp sürmeyeceği muhakkak değil. Kasım ayında ABD’de parlamento seçimleri var. Şayet beklendiği formda parlamentonun her iki kanadında da cumhuriyetçiler hükümran olursa bu Ukrayna’ya verilen dayanağın azalması manasına gelebilir. Rus uzmanlar hem ABD seçimlerinin sonuçlarını hem de Avrupa’da bu kış oluşacak çatlağı dört gözle bekliyor. Sonuçta Avrupa’da herkes Stoltenberg’le hemfikir değil.

Ukrayna’nın karşı taarruzunda Rusların kontrolündeki Herson vilayet merkezinde valilik binası füzeyle vurulurken yeniden Rus işgalindeki Lugansk vilayetinde ayrılıkçı idarenin başsavcısı bombalı bir hücumda ömrünü yitirdi. ABD füzeleri ve istihbaratıyla Rus işgal bölgelerinde bombalama ve sabotaj faaliyetleriyle Ukrayna ordusu, ruhsal üstünlük sağlamaya çalışıyor.

Ukrayna’daki zorluklar, Rus idaresini seferberliğe zorluyor. Rusya, toplumu savaş psikolojisine sokmamak için bugüne kadar bu seçenekten uzak durmaya çalıştı. Ama artık Rusya Federasyonu’ndaki birtakım federe ünitelerde, mahallî yetkililerin seferberlik yoluna başvurabileceği yani daha lokal ve zımnî bir seferberliğin yürütüleceği varsayım ediliyor. Öteki türlü, Ukrayna ordusunun sayı üstünlüğü karşısında Ukrayna’da az sayıda askerle Rusya’nın muvaffakiyet elde etmesi sıkıntı.

Bu zorluklar Rusya’nın eski Sovyet cumhuriyetlerinin öteki bölgelerinden asker çekmesine neden oluyor. Bu durum, Rusya’nın hem Ortadoğu’daki hem de Kafkasya ve Orta Asya üzere eski Sovyet coğrafyasındaki yükünü da azaltıyor. Kafkasya’nın yine kaynamaya başlaması ve ABD’nin Azerbaycan’la Ermenistan ortasına girmeye çalışması, ABD-Rusya gerginliğinin bütün eski Sovyet coğrafyasına yayılabileceğini gösteriyor. Bu noktada Çin’in takınacağı tavır, belirleyici kıymette olacak. Rus-Çin münasebetleri de başka bir yazı konusu olsun. [email protected]